De landen nader bekeken

Albanië heeft 2,3 miljoen inwoners, en is het land waar deze reis begint en eindigt. Het land was tot 1991, voor de val van het communisme, de grote onbekende in Europa. Het land leefde in een groot isolement en was niet toegankelijk voor buitenlanders. Enver Hoxha, de dictator, die tot zijn dood in 1985 met harde hand regeerde, deed alleen zaken met Rusland en met China. Het was de enige atheïstische staat ter wereld en dat hield in dat elke vorm van godsdienst verboden was en dat kwam onder meer tot uiting in het feit dat ouders hun kinderen alleen een naam mochten geven die voorkwam op een door de overheid verstrekte lijst, waarbij elke naam die ook maar enigszins verwees naar religie geschrapt was. Toen China zich na de dood van Hoxha steeds meer terugtrok kon het land zich aan de dictatuur ontworstelen en in 1991 overgaan naar een parlementaire democratie. De grenzen gingen open en het land zocht contact met andere Europese landen. Albanië heeft in 2014 een aanvraag gedaan om lid te mogen worden van de E.U. Die aanvraag is in behandeling, maar nog steeds niet goedgekeurd. Dat zal ongetwijfeld te maken hebben met het feit dat er nog veel corruptie voorkomt in de hogere kringen. Wel is Albanië lid van de NAVO, van de OVSE en van de Raad van Europa.

De grenzen van Albanië zijn in de loop der eeuwen vaak veranderd. Het gevolg is dat vandaag de dag in sommige buurlanden veel etnische Albanezen wonen. Zo bestaat de bevolking van Kosovo voor ruim 91 % uit mensen met Albanese roots. Het toerisme heeft Albanië een grote impuls gegeven en heeft voor sommigen een stukje welvaart gebracht. Op het platteland daarentegen is de bevolking nog steeds arm en kwetsbaar.

Noord-Macedonië is een land met een kleine twee miljoen inwoners. Het land behoorde lange tijd tot het Joegoslavië van Tito. Na diens dood viel Joegoslavië uiteen in verschillende republieken die elkaar niet zelden naar het leven stonden, mede doordat de verschillen tussen de diverse bevolkingsgroepen opeens weer duidelijk zichtbaar werden. Noord-Macedonië ligt niet aan zee en is bergachtig, met 16 toppen boven 2000 meter. Ook heeft het land meer dan 50 meren. De hoofdstad Skopje werd in 1963 getroffen door een grote aardbeving die veel schade aanrichtte. De voornaamste godsdienst is Macedonisch Orthodox. Toeristisch gezien staat het land nog in de kinderschoenen, maar mensen die er geweest zijn zeggen dat het er prachtig is.

Montenegro was ook een deel van voormalig Joegoslavië. Het land heeft ruim 620.000 inwoners, waarvan er 160.000 in de hoofdstad Podgorica wonen. In tegenstelling tot Albanië, waar meer dan de helft van de bevolking islamitisch is, is Montenegro vooral een Servisch Orthodox land. De Adriatische kust is prachtig en bevat onder meer een grote inham die veel toeristen trekt: de baai van Kotor. Montenegro wil ook graag toetreden tot de Europese Unie. Hun toetredingsproces is al ver gevorderd: de verwachting is dat het land wellicht in 2028 al volwaardig E.U.-lid wordt. Sinds 2017 is het land lid van de NAVO.

Kosovo, met 1,6 miljoen inwoners, is het jongste land dat we bezoeken. Het is een onderdeel geweest van de republiek Servië, maar heeft zich op 17 februari 2008 eenzijdig daarvan afgescheiden, omdat de Albanese meerderheid zich achtergesteld voelde ten opzichte van de Serviërs. De Servische regering erkent het land niet en beschouwt het als een autonome provincie van de Servische republiek. Kosovo, dat zelf geen lid is van de Verenigde Naties, wordt erkend door 110 van de 193 lidstaten. In het land zijn Servische enclaves en de spanningen tussen de twee bevolkingsgroepen lopen regelmatig hoog op. Wij reizen alleen door het land heen en slapen er niet, maar zullen wel de hoofdstad Pristina bezoeken en het Merelveld. Maar daarover volgt ongetwijfeld meer als we er geweest zijn.